De jodenster, part deux

Ome Soy had het er al over en ik doe mee. In aangrenzende landen is er al langer sprake van een algemene identificatieplicht, en wat blijkt nou?
- criminaliteit daalt niet;
- vooral 'opvallende groepen' worden aangepakt (8x zoveel);
- het is enkel een machtsmiddel van de overheid.
Ik ben ertegen, faliekant.
Wat doe ik? Ik heb het ding bij me (wil geen boete), maar zal ertegen protesteren. Wanneer gaan we naar de Dam? Tegenstanders wijzen vooral op de volgende bezwaren:

• Het heeft alles in zich om een discriminerend instrument te worden. Uit landen om ons heen (Belgi?, Frankrijk en Duitsland) blijkt jaar na jaar dat vooral migranten naar papieren gevraagd worden. In Engeland, waar overigens geen identificatieplicht is, blijkt uit onderzoek van de overheid zelf dat niet-blanken acht keer zo vaak staande worden gehouden en naar hun papieren gevraagd als blanken. Ook in Nederland bestaat een grote kans dat het bepaalde groepen zullen zijn die gecontroleerd gaan worden. Daarbij gaat het overigens niet alleen om mensen met een donkere huidskleur. Ook zogenaamde 'lastige' groepen als voetbalsupporters, verslaafden, actievoerders en bewoners van bepaalde buurten zullen veel eerder kans lopen om naar de papieren te worden gevraagd. Verscherpte controle zal vooral mensen treffen die als 'afwijkend' worden beschouwd.
• Een algemene identificatieplicht kan niet los worden gezien van allerlei andere repressieve maatregelen die de afgelopen jaren doorgevoerd werden. Nederlanders kregen onder meer te maken met cameratoezicht, preventief fouilleren, gebiedsverboden en meer budget, personeel en bevoegdheden voor politie en inlichtingendiensten. De overheid krijgt zo erg veel macht om controle over haar onderdanen uit te oefenen. Deze controle wordt in de praktijk met name door de politie uitgevoerd. De politie echter, heeft in het verleden nog al eens laten zien niet te schromen haar bevoegdheden ruim op te vatten zo niet te overschrijden. Voorbeelden hiervan zijn het ongeoorloofd gebruik maken van opsporingsmethoden zoals boven tafel kwam tijdens de parlementaire commissie-van Traa, het ongeoorloofd oppakken van grote groepen demonstranten tijdens de Eurotop van 1997 in Amsterdam, preventief fouilleren terwijl dat nog niet toegestaan was (Rotterdam) en het uitzetten van grote groepen Bulgaren zonder dat dit voor de rechter is geweest zoals onlang in Amsterdam gebeurde. Enige terughoudendheid met het geven van nog ruimere bevoegdheden aan de politie zou dus op zijn plaats zijn. Het laatste 'proefballonetje' van minister Donner -de politie moet de bevoegdheid krijgen ook burgers te registeren die niet worden verdacht van strafbare feiten- geeft wat dat betreft weinig hoop.
• Invoering van een algemene identificatieplicht is kiezen voor technologische oplossingen voor sociale problemen. Op zich moet het feit dat mensen zich, al dan niet terecht, onveilig voelen wel serieus genomen worden. Belangrijke vraag is dan echter wel: waarom voelen mensen zich onveilig? Deze vraag blijft vooralsnog onbeantwoord. De onder de noemer 'tegengaan van gevoelens van onveiligheid' ingevoerde maatregelen als bijvoorbeeld cameratoezicht, of nog in te voeren maatregelen als een algemene identificatieplicht zijn dan ook vooral symptoombestrijding. Veel heil wordt verwacht van technische oplossingen, die zonder gedegen onderzoek over de (maatschappelijke) achtergrond van problemen vooral schijnoplossingen zullen blijken.
• Het is strijdig met de grondbeginselen van het Nederlands rechtssysteem. Door invoering van een algemene identificatieplicht is iedereen (potentieel) verdacht. Want hoewel Donner blijft benadrukken dat de politie een aanleiding moet hebben om naar identiteitspapieren te vragen zijn de voorstellen zo ruim geformuleerd dat in de praktijk zo'n beetje in elke situatie de mogelijkheid bestaat dat men zich moet identificeren. Of je nou onschuldig bent of niet, je wordt behandeld als verdachte. Daarnaast is het in principe zo dat je als verdachte niet hoeft mee te werken aan je eigen veroordeling. Ook aan dit uitgangspunt van het Nederlandse recht wordt voorbij gegaan in de voorstellen van Donner.
• Daarnaast zijn er nog enkele 'praktische' bezwaren. Want het is toch enigszins overdreven dat kinderen van twaalf (maar eigenlijk iedereen) een paspoort mee moet nemen als ze gaan zwemmen of iets dergelijks. Daarnaast zal de burgers geld gaan kosten, want onvermijdelijk zul je je identiteitspapieren kwijt gaan raken of zullen ze gestolen worden. En de prijzen van dergelijke documenten zijn de laatste jaren fors omhoog gegaan.
• En helpt het nou eigenlijk tegen criminaliteit? Waarschijnlijk niet. De landen om ons heen waar wel identificatieplicht is, vertonen geen lagere criminaliteitscijfers. Daar komt nog bij dat het weigeren van het geven van de naam (of het opgeven van een valse naam) door verdachten zeer weinig voorkomt en daarnaast al jaren daalt. De realiteit is dat verdachten of hun naam zelf zeggen of dat hun identiteit blijkt uit pasjes e.d. die ze bij zich dragen.

Interessant?

Lees dan ook eens meer artikelen over nederland,  ...

Reacties